آخرین شماره نشان های ماندگار

نشریه نشان های ماندگار

احمدذوالفقاری اصل

آینده پژوهي در صنعت ساخت و ساز كشور (بخش مسكن)

 

 

گروه توسعه آموزشي و ساختماني دايموند

گروه آموزش محور و كار آفرين در صنعت ساختمان سازي لوكس

DIAMOND EDJUCATIONAL & CONSTRUCTIONAL DEVELOPMENT GROUP

آینده پژوهي در صنعت ساخت و ساز كشور (بخش مسكن)

احمد ذوالفقاري اصل : تهيه و تنظيم

(دكتراي حرفه اي مديريت از دانشگاه تهران)

 

 

 

 

 

تقدیم به:

 

تقديم به روح پاک پدرم كه عالمانه به من آموخت تا چگونه در عرصه زندگي ، ايستادگي را تجربه نمايم و به روح مادرم ، درياي بيكران فداكاري و عشق كه وجودم برايش همه رنج بود و وجودش برايم همه مهر . . .

 

 

اين پژوهش در غالب يك آينده پژوهي بسيار ساده مي باشد كه با كمك گرفتن نظرات و پاسخ هاي افرادي كه داراي تجربه چندين ساله در صنعت ساخت و ساز كشور مي باشند تهيه گرديده است.

در بخش هاي مختلف اين پژوهش از چندين پايان نامه و مقاله كه توسط دانشجويان دانشگاه هاي ممتاز كشور در مقاطع كارشناسي ارشد و دكترا بوده اند استفاده شده است و به منابع علمي آن در پايان اشاره شده است

 

 

آینده پژوهي در صنعت ساخت و ساز كشور

 چكيده

ايران كشوري است با جمعيت تقريبي هشتاد ميليون نفر كه در مسير كشورهاي در حال توسعه قرار گرفته است اين مسئله خود گواه براي بزرگ شدن و رشد جمعيت چشمگيري مي باشد و اين هشداري براي برنامه ريزان شهري مي باشد تا با ديد و درايت كافي از رخ دادن روند هاي )وقايع نو ظهور( نامطلوب كه به اعتقاد آينده پژوهان مهمترين روند هاي آينده ، همين مسائل نو ظهور هستند كه عمدتا پيامد مستقيم يا غير مستقيم فناوري هاي جديد مي باشند، جلوگيري نمايند. از اين رو براي جلوگيري از مواجه شدن با مشكالت ناشي از تحوالت هزاره سوم بايد به ساخت آينده اي مطلوب براي كشور پرداخت . . . در اين پژوهش سعي بر آن ميشود كه عوامل موثر بر وضعيت مسكن در افق زماني ۲۰ سال آينده مشخص و آيندههاي محتمل، ممكن و مطلوب آن شناسايي گردد. جهت گردآوري دادههاي موردنياز از روش دلفي متخصصين جهت مشخص كردن عوامل اصلي و از ابزار پرسشنامه بهره گرفته ميشود. فرايند ساخت سناريوها به كمك نرمافزار سناريو ويزارد بوده و نتايج اوليه دادههاي ماتريس تاثيرات متقاطع حاكي از ۶۲ سناريوي امكانپذير با تركيبهاي متفاوتي از وضعيتهاي محتمل در كشور را دارند و براساس اين تحليلهاي صورت گرفته ۷ سناريو قوي و محتمل و ۵۵ سناريو با احتمال ضعيف هستند. واژههاي كليدي: آيندهپژوهي، سناريونويسي، تحليل تاثير متقابل، مسكن، برنامهريزي استراتژيك

 

۱- مقدمه

امروزه نيمي از جمعيت شش ميلياردي كره زمين ساكن شهرها هستند. اكثريت جهان و زمين رفته رفته به شهر تبديل ميشود. در سال ۱۸۰۰ تنها سه درصد از جمعيت جهان در شهرها ميزيستند، در سال ۱۹۵۰ اين ميزان به ۲۹ درصد رسيد و در سال ۲۰۰۰ به ۵۰ درصد. اين در حالي است كه سازمان ملل ۸۰ %رشد جمعيت آينده را مربوط به شهرها ميدانند و نه روستاها. مسلماً آنچه در خصوص توسعه و گسترش شهر و شهرنشيني اتفاق افتاده در طول تاريخ بشر بي سابقه بوده است. به هر حال روند شهري شدن جامعه بشري و به عالوه جهاني شدن اقتصاد، پديده كالن شهرها را به وجود آورده كه خود اين پديده در مسير تحوالت هزاره سوم داراي چالش ها و بحرانهاي جدي ميباشد. افزايش فقر در شهرها، دسترسي ناكافي به مسكن و خدمات اصلي شهري، گسترش زاغه نشيني و مسكنهاي غيرقانوني، بيگانگي شهروندان، نارسايي امكانات شهري، تراكم جمعيت و مشكالت زيست محيطي و … از مشكالت پيش روي كالن شهرها هستند. كالن شهرها براي كسب جايگاه رفيع خود در فرايند جهاني شدن و زنده ماندن در برابر تحوالت پرشتاب قرن حاضر راهي جز رصد آينده و آمادگي خود براي مواجه شدن با آن ندارند. از اين رو آيندهپژوهي علمي است كه ميتواند بر كاهش و يا حل عمدهاي از مشكالت آينده بكاهد و حتي اجازه ظهور بعضي از آنها را ندهد )زارع، ۱۳۸۸.) ايران كشوري است با جمعيت تقريبي ۸۰ ميليون نفر كه در مسير كشورهاي در حال توسعه قرار گرفته است. اين مسئله خود گواه براي بزرگ شدن و رشد جمعيت چشمگيري ميباشد و اين هشدار براي برنامهريزان شهري ميباشد تا با ديد و درايت كافي از رخ دادن روندهاي )وقايع نوظهور( نامطلوب كه به اعتقاد آينده پژوهان فهميدن روندهاي آينده، همين مسائل نوظهور هستند كه عمدتاً پيامد مستقيم يا غيرمستقيم فناوريهاي جديد ميباشند، جلوگيري نمايند.

ازاين رو براي جلوگيري از مواجه شدن با مشكالت ناشي از تحوالت هزاره سوم بايد به ساخت آيندهاي مطلوب براي كشور پرداختبنابراين چيستي مسئله برآورد و پيشبيني از آيندههاي وضعيت ساخت و ساز در كشور ميباشد و در قالب هدف كلي فوق، اهداف زير دنبال ميشوند. o تبيين آيندههاي محتمل، ممكن و مطلوب وضعيت مسكن در كشور o خلق سناريوهاي محتمل در آيندهي وضعيت مسكن در كشور ۲-چهارچوب نظري آينده پژوهي يا مطالعات اينده، حوزه پژوهشي نسبتاً جديدي است كه قلمرو آن همه عرصههاي معرفت نظري و تكاپوهاي علمي آدمي را درمينوردد و نتايج حاصل از آن ميتواند تأثيرات گستردهاي در هريك از اين عرصهها داشته باشد. آينده پژوهي، دانش و معرفتي است كه چشم انسان را نسبت به رويدادها، فرصتها و مخاطرات احتمالي آينده باز ميكند و ابهامها و ترديدهاي فرساينده را كاهش ميدهد. توانايي انتخابهاي هوشمندانه مردم و جامعه را افزايش ميدهد. به همگان اجازه ميدهد تا بدانند كه به كجاها ميتوانند بروند )آيندههاي اكتشافي( و به كجاها بايد بروند )آيندههاي هنجاري( و از چه مسيرهايي ميتوانند با سهولت بيشتري به آيندههاي مطلوب خود برسند. روشهاي پيشبيني آينده متنوع و بر پايه پيش فرضهاي گوناگون و در خدمت هدفهاي متنوع هستند. عدهاي با فرض همساني رويدادهاي گذشته و آينده، با تحليل گذشته سادهترين، آينده شناسيها را عرضه ميدارند. گروهي با منظور داشتن همه متغيرهاي ذيربط و توجه به همه روابط متقابل و آثار محتمل اجزا بر هم، دست به توصيف مفصلي از آينده ميزنند . (شفيعي، ۱۳۸۹).

 

۱-۲-معرفي متغيرها و شاخصها

۱-۱-۲-انواع آینده

در اكثر مباحث آينده پژوهي، از آيندههاي مختلفي نام برده ميشود كه متداول ترين آنها به شرح ذيل است (شفيعي، ۱۳۸۹).

آيندهي ممكن: هر چيزي اعم از خوب يا بد، محتمل يا بعيد، كه ميتواند در آينده روي دهد

آيندهي محتمل: آينده ممكني كه به احتمال زياد در آينده به وقوع خواهد پيوست.

آيندهي مطلوب: آينده محتملي كه مطلوب و مرجح باشد

 همان گونه كه در تفاوت برنامهريزي و چشمانداز ذكر شد، آينده از حيث زمان نيز به چند قسم تقسيم ميشود:

آينده نزديك: حداكثر تا يكسال

آينده كوتاه مدت: بين يك تا پنج سال

 آينده ميان مدت: بين پنج تا بيست سال

آينده درازمدت: بين بيست تا پنجاه سال

لازم به ذكر است كه در پژوهش كنوني، آينده ميان مدت مدنظر ميباشد

۲-۱-۲-مراحل اصلي آینده پژوهي

 برخي از متخصصان، آينده پژوهي را به دو مرحله كاوشي يا پژوهشي و دستوري يا هنجاري تقسيم كردهاند. اين مرحلهها عبارتند از:

مرحله پژوهشي

۱-پژوهش در زمان كنوني (تحليلي)

۲-پژوهش در زمان آينده (پيش بيني)

 

مرحله هنجاري

۳-دخالت دادن ارزشها در آينده

 ۴-بازگشت به زمان كنوني (اقدامها)

توضيح اينكه آينده نگري از زمان كنوني آغاز شده، به زمان كنوني هم ختم ميشود. پس گام نخست در آينده نگري، تحليل وضع كنوني است. اما زماني هم ميرسد كه بايد به آينده پرداخت، آيندهاي محتوم، اجتناب ناپذير و همچون گذشته يكي نيست. زيرا چنان كه ذكر شد در آينده نگري، آيندههاي گوناگون مجسم شده، آيندهي دلخواه و البته در عين حال شدني از ميان آنها برگزيده ميشود ( توفيق،  ۱۳۸۵).

در اين پژوهش به پيشبيني و پژوهش در زمان آينده، توسط روش تركيبي، خواهيم پرداخت، از خصوصيات اين مرحله:

بجاي تحليل وضع كنوني، به پيش بيني آينده اقدام مي شود. اين پيشبيني بايد با درک سازوكار پديدههاي زمان حال و ارتباط ميان نيروهاي تبيين كننده اين پديدهها و نيز باتوجه به وابستگي متقابل متغيرها انجام گيرد. آينده نگري تا اين مرحله از گشت و گذار و يا كاوش در آينده فراتر نميرود. زيرا در اين آيندهنگري هنوز قيدها و ارزشهاي كنوني حاكم است و نظام ارزشي نويني جايگزين نظام پيشين نشده است (توفيق، ۱۳۸۵)

 روش تركيبي نيز كاربرد همزمان روش دلفي به همراه پرسشنامه و تشكيل ماتريس اثرهاي متقاطع ميباشد. سوال اصلي مورد استفاده در اين روش بدين شرح است:

به نظر شما احتمال وقوع A ،اگر B رخ دهد، بيشتر ميشود يا كمتر؟« نتيجه اين گونه پرسشها تشكيل ماتريس اثرهاي متقاطع است

 

۳-۱-۲-روشهاي اصلي آینده پژوهش

مطالعات آينده پژوهي حوزهاي بين رشتهاي است و با طيف گستردهاي از ديدگاهها پيرامون آيندههاي محتمل، ممكن و مرجح ارتباط دارد. مك هال در خالل تحقيقي بينالمللي در ميان آينده پژوهان، بيش از ۱۷ ديدگاه روش شناسي را شناسايي كرد كه اغلب آنها در ارتباط و هماهنگي با يكديگر به كار ميروند اين روششناسي شامل فنون برون يابي با استفاده از سلسله دادههاي زماني، مدلها، طوفان فكري، سناريونويسي، شبيهسازي، قياس تاريخي، فنون دلفي، تحليل تأثير متقابل، مدلسازي علي، تبارشناسيها، بازي سازي و نگاشت متني هستند. روش مورد استفاده در اين پژوهش، سناريونويسي ميباشد (آساكول، ۱۳۸۴ )

۱-۳-۱-۲-تعریف سناریو

فرهنگ لغت سناريو را طرح كلي وضعيت طبيعي حوادث و يا طرح كلي وضعيت حوادث مورد انتظار ميداند اما اگر تخصصيتر بخواهيم سناريو را تعريف كنيم ميتوان گفت كه سناريو داستاني توصيفي از بديلهاي موجه است كه به بخش خاصي از آينده نظر دارد. سناريو، چهره آينده است. پيشگويي نيست، آينده نامعلوم است و سناريو، انديشيدن در مورد نامعلومي را به ما ميآموزد. سناريوها به ما ميآموزند كه درباره همين نامعلوميها بينديشيم و فرضهاي دست و پاگير امروزي را از دست و پاي ذهن باز كنيم و بتوانيم گسستهايي را كه ممكن است جهان ما را دگرگون سازند، شناسايي كنيم (ليندگرن، متس ۱۳۹۰)

۲-۳-۱-۲-سناریو نویسی

سناريونويسي يا برنامهريزي مبتني بر سناريو يكي از روشهاي شناسايي آينده به منظور اتخاذ تصميمات بهتر است. راهبردهاي معطوف به خلق آينده )آينده انديشي( ابتدا به توصيف آيندههاي ممكن الوقوع ميپردازد و آنگاه از ميان اين آيندههاي ممكن الوقوع، محتمل ترين آنها را با بهرهگيري از انواع روشهاي كمي و كيفي مشخص ميكند.

هدف سناريو گسترش تفكر در مورد آينده و اقدام بر پايه شناخت امكاناتي است كه براي تغيير وجود دارند. تفاوت اصلي سناريو با ساير روشهاي پيشبيني در اين است كه سناريوسازي يك روش كيفي و وابسته به قرينههاي توصيفي است كه جريان تحوالت از حال تا اينده را مورد بررسي قرار ميدهد. درواقع سناريو ارتباط مستقيم با تفكر استراتژيك دارد و نه با برنامهريزي استراتژيك؛ سناريو با كيفيت تفكر در ارتباط است (ليندگرن، متس ۱۳۹۰)

۳-۳-۱-۲-تکنیکهای سناریو نویسی

روشهاي شناخته شده بدين شرح اند :

oفرايند سناريو هشت مرحلهاي فنون ريبنيتز

o رويكرد هشت مرحلهاي پيتر شوارتز

o رويكرد و ديدگاه سناريو برمبناي تفكرات ميشل گوده و فابريس روبالت

o پنج مرحله برنامه ريزي سناريو GBN

روش مورد استفاده در ساخت سناريو در پژوهش حال رويكرد هشت مرحلهاي پيتر شوارتز ميباشد.

پيتر شوارتز، رئيس شبكهي جهاني كسب و كار، يكي از پيشگامان حوزهي توسعه و تحول سناريو است. بسياري از افراد نخستين بار دربارهي سناريوها و كاربردهاي آنها از طريق كتاب هنر دورنگري آشنا شدند (منزوي، ۱۳۸۸)

هشت گام پيتر شوارتز در سناريونويسي:

۱-شناسايي مسايل يا تصميم كانوني و متمركز

۲-شناسايي نيروهاي كليدي در محيط محلي

۳-فهرست نمودن نيروهاي پيشران (اجتماعي، اقتصادي، سياسي، زيست محيطي، فناورانه)

 نيروهاي محيط كلان و فناورانه ي فهرست شده در گام دوم كدامند؟

۴-رتبه بندي عوامل كليدي و نيروهاي پيشران از نظر اهميت و عدم قطعيت

۵-انتخاب منطق سناريو، محورهايي كه سناريوهاي نهايي در آنها متفاوت خواهند بود

۶-شرح و بسط سناريو – منطق اسكلت و بيان سناريوها را پديد ميآورد و به عوامل كليدي و روندهاي فهرست شده در گام ۱ و ۳ بازميگردد.

۷-اكتشاف الزامات و پيامدها

۸-انتخاب نشانگرها و عاليم راهنما

 

۴-۳-۱-۲-نرم افزار سناریو ویزارد

سناريو ويزارد براي استفاده از تجزيه و تحليل تعادل تاثير متقابل (CIB) ،كه يك روش كيفي و تحليل سناريويي است طراحي شده است CIB.  تسهيل كنندهي ساخت و ساز سناريوهاي كيفي براساس «شبكه هاي تاثير كيفي» ميباشد، يعني مبتني بر دانش كيفي مربوط به روابط تأثير متقابل عناصر اصلي يك سيستم است. شبكه هاي تاثير كيفي به عنوان يك مفهوم از شرح نظامند روابط در بسياري از رشته ها، به عنوان مثال در اقتصاد، تجزيه و تحليل سياست انرژي، پيشبيني تكنولوژي، تحقيقات نوآوري، علوم اجتماعي، علوم مديريت و تجزيه و تحليل مراقبتهاي بهداشتي مورد استفاده قرار ميگيرند CIB به تجزيه و تحليل شبكههاي تاثير كيفي پرداخته و رويكردي به درک درست از رفتار آنها، ارائه ميدهد (ولفانگ، ۲۰۰۳).

 از اين نرم افزار در گام پنجم فرايند سناريوسازي استفاده نموديم و سبد سناريوها را خلق كرديم.

همچنين در اين نرم افزار حدود امتياز دادن از ۳ تا ۳ -و به معناي توانمندساز، بيتأثير و محدوديت ساز ميباشد

 

 

یافته هاي پژوهش

با انجام دلفي متخصصين، مهمترين عوامل موثر بر وضعيت مسكن دركشور شناسايي شد كه به ترتيب زير ميباشند: نرخ توسعه شهري، نرخ رشد جمعيت و مهاجرت، سياستهاي كلي دولت، فضاي مؤثر بر سرمايه گذاري در بخش مسكن، ميزان سرمايه گذاري براي صنعتي سازي ساختمان، نرخ تورم، حجم بازار داللي و ميزان سوددهي بخش مسكن. اين عوامل، به منظور ايجاد شرايط متفاوت، در وضعيتهاي مختلفي قابل تصور هستند. اين وضعيتهاي احتمالي، براي آينده وضعيت مسكن كشور از نظر برنامه ريزي بسيار بااهميت ميباشند. به همين دليل، تحليل دقيق شرايط پيشرو و وتعريف وضعيتهاي احتمالي، الزمه اصلي تدوين سناريوهاست.

براي بدست آوردن سناريوهاي كاربردي كمك ارزشمند نرم افزار سناريو ويزارد ضروري و حياتي است. باتوجه به اينكه هدف ما تهيه سناريوهاي ممكن از تركيب ۲۸ وضعيت براي ۸ عامل ميباشد انتظار ميرود حداقل ۱۰۵۹ سناريوي تركيبي از بين آنها استخراج شود كه شامل همه احتماالت ممكن در آينده پيش روي آينده مسكن كشور باشد كه البته اين نتايج به هيچ وجه امكان تحليل، سياستگذاري و برنامهريزي ندارند و صرفاً استفاده آماري دارند

. نرم افزار سناريو ويزارد با محاسبات پيچيده و بسيار سنگين، امكان استخراج سناريوهاي با احتمال قوي و سناريوهاي با احتمال ضعيف را براي محقق فراهم ميآورد. باتوجه به تحليلهاي صورت گرفته روي ماتريس )۲۸×۲۸ )تعداد سناريوهاي زير حاصل شده است.

o سناريوهاي ممكن: ۶۲ سناريو

oسناريوهاي قوي يا محتمل: ۷ سناريو

oسناريوهاي ضعيف: ۵۵ سناريو

نتايج پژوهش حاكي از ۶۲ سناريوي باوركردني با تركيبهاي متفاوتي از وضعيتها، كه احتمال وقوع در كشور را دارند و خوشبختانه، احتمال وقوع رويدادهاي مثبت بيشتر از ديگر سناريوهاست. با اينكه، تعداد كمتري از اين سناريوها مطلوب هستند و بخش عمدهاي از سناريوهاي ۵۵گانه، حالتهاي نامطلوب را نشان ميدهند، ولي احتمال تحقق شرايط بحراني در كشور به مراتب پايينتر از احتمال تحقق شرايط مطلوب است.

در بهترين حالت، ۷ عامل از ۸ عامل مؤثر بر روند آينده مسكن در كشور از وضعيت ايده آل برخوردار خواهند بود و ۱ عامل ديگر كه آن هم مربوط به جمعيت ميشود هنوز در وضعيت روندهاي مطلوب بوده و به نقطه ايده آل نخواهند رسيد. نكته مهم ديگر، تركيب وضعيتها در هر سناريوست. آنچه ميتوان با اطمينان بيان كرد، اين است كه وضعيتهاي عوامل كليدي، به طور منطقي وابستگي شديدي به هم نشان ميدهند به طوري كه در تمام سناريوها، وجود وضعيت تأثيرگذار، بر وضعيت ساير عوامل نزديك به آن نيز تأثير گذاشته و در هيچ كدام از سناريوها، عدم سنخيت تركيب وضعيت ها مشاهده نميشود. جدول شماره ۲ سناريوهاي قوي در آينده مسكن كشور را به تصوير ميكشد.

( در جدول ۳ ) كه به ماتريس صفحه سناريو معروف است، وضعيتهاي ممكن را به وضوح به تفكيك سناريو و عامل كليدي نشان ميدهد. به منظور تسهيل درک شرايط صفحه سناريو و وزن شرايط مطلوب و نامطلوب، اين صفحه براساس وضعيتهاي عوامل كليدي، به ۵ وضعيت تقسيم شد. براي درک وضعيتها براساس امتيازي كه به هريك از وضعيتها بين ۵ تا ۵ -داده شده است، نسبت به جايگزيني اعداد به جاي وضعي تها اقدام گرديد تا زمينه درک كمي از صفحه سناريوها نيز فراهم شود. درک كيفي از صفحه سناريوها، از طريق جايگزيني وضعيتها با طيفي از عناوين مطلوبيت تا بحران نيز فراهم شد كه ميتواند وضعيت و جايگاه كشور را به تفكيك سناريو و هر عامل كليدي، به طور روشن و شفاف نشان دهد. به عبارت ديگر، سه نشانگر به جاي توصيف وضعيتها در صفحه سناريو درج گرديد. ابتدا با رنگ، سپس با اعداد و درنهايت، با نمايانگرهاي كلمهاي، نسبت به نشان دادن وضعيتهاي كلي اقدام گرديد.

خوشبختانه وضعيتهاي مطلوب و آستانه مطلوب بخش عمدهاي از صفحه سناريوها را به خود اختصاص دادهاند و وضعيتهاي نامطلوب (بحراني) بخش كمتري از صفحه را شامل ميشوند. از مجموع ۵۶ وضعيت حاكم بر صفحه سناريوهاي قوي با احتمال باال براساس تعداد، وضعيت مطلوب برابر ۸۶/۴۲ ،%روند مطلوب برابر ۲۳ ،%وضعيت ايستا ۵۷/۵ %و آستانه بحران صفر و وضعيت بحراني برابر ۵۷/۲۸ %ميباشد. نمودار (۱) اين وضعيتها را به تفكيك نشان ميدهد.

نمودار (۱) نسبت وضعيتهاي احتمالي به تفكيك سناريو

حال ميتوان طبق نظر افراد خبره اين سناريوها را در سه دستهي مطلوب و نسبتاً مطلوب، ايستا و بحراني دسته بندي كرد. سناريوهاي اول، سوم و هفتم، سناريوهاي مطلوب با رويكردهاي سياسي مصالحه آميز، اقبال سرمايه گذاري توسط مردم و كاهش واسطه گريها و رضايت مصرف كنندگان. سناريوهاي چهارم و ششم سناريوهاي ايستا و تداعيگر وضع موجود با روند آرام و سناريوهاي دوم و پنجم سناريوهاي بحراني با رويكرد ادامه سياستهاي منفي دولت، بحران در سياست خارجه، بحران در سرمايه گذاري ناكافي در مسكن و صنعتي سازي و افزايش بي سابقه دلالی و آشفته بازاري ميباشند.

 

نتيجه گيري

تحليل شرايط حاضر در كشور نشان ميدهد فاصله كنوني كشور با اهداف و آرمانهاي نظريه پايه توسعه بسيار زياد نيست اگرچه راه دراز و پرفراز و نشيبي براي تحقق آن فراروي است. اگر صحنه برنامه ريزي را در قالب طيفي از شرايط بحراني تا مطلوبيت كامل فرض كنيم و شرايط بحراني را دوري كامل از اهداف نظريه پايه و مطلوبيت را نزديكي كامل با اهداف نظريه پايه بدانيم، بايد گفت كه وضعيت مسكن در كشور در آينده دور كدر و تار نيست و روندها حاكي از توسعه تدريجي و رو به جلوي كشور است، ولي اين روندها به اندازهاي بطئي و كند است كه در مقايسه با اهداف نظريه پايه و فاصله زماني ۲۰ سال تا تحقق آنها، بسيار ناچيز بوده و به نظر ميرسد تغيير و تحول گسترده اي براي معماري آينده طلب ميكند. حال در صورت مبنا قرار دادن اطالعات و آناليزهاي مذكور، هر شركتي كه در زمينه مسكن اقدام به انجام فعاليت مينمايد، بايد استراتژي سازمان خود را طوري برگزيند كه در صورت وقوع هريك از سناريوهاي چهارگانه فوق، بيشترين سود و كمترين ضرر را متحمل گردد.

 

 

پاسخی بگذارید