آخرین شماره نشان های ماندگار

نشریه نشان های ماندگار

به جای پارک، به پشت بام‌تان بروید!

با زیاد شدن مشغله‌ها و کم بودن وقت در شهرهای امروزی، تصور اینکه هر روز بخواهیم با خانواده از ترافیک کشنده‌ی اتوبان‌ها و خیابان‌های شهرمان به سمت یک پارک راه بیفتیم، زمان زیادی را صرف پیدا کردن جای پارک کنیم و بالاخره خسته‌تر از قبل دیروقت به خانه بازگردیم واقعاً آزاردهنده است. این مشکلات معمولاً آن‌قدر زیاد می‌شوند که ما ناچار می‌شویم عطای پارک رفتن و ترک خانه را به لقایش ببخشیم و در خانه بمانیم. حالا سوال این‌جاست: چه می‌شد اگر به جای آنکه ما به پارک برویم، پارک به خانه‌ی ما می‌آمد؟!

روفگاردنهای مدرن به همین دلیل به وجود آمدهاند؛ برای اینکه بدون نیاز به بیرون رفتن، بدون نیاز به دیدن دیگران، در دل شهر و در عینحال در فضایی خصوصی بتوانیم در اوقات فراغتمان از درخت و آب و گیاه و منظره لذت ببریم. روفگاردن فایدههای دیگری هم دارد؛ مثل پاکیزه کردن هوا در فضایی هرچند کوچک در شهرهای آلودهی ما، یا کاشت گیاهان و سبزیجات سالم و مطمئن و استفادهی شخصی از آنها.

توجه به روف‌گاردن‌ها و استفاده از آن‌ها مدتی است که در ساختمان‌ها و آپارتمان‌ها و حتی بعضی ویلاهای تهرانی فراگیر شده‌اند، اما برای اینکه بتوانیم از آن‌ها درست استفاده کنیم، باید اول بدانیم که اصلاً چه مواقعی لازم است روف‌گاردن بسازیم؟ ویژگی‌های یک روف‌گاردن خوب چیست؟ و چند نمونه از روف‌گاردن‌های خوب در سرتاسر دنیا را با هم مشاهده کنیم.

 

روف‌گاردن؛ از افسانه تا واقعیت

یکی از عجایب هفت‌گانه‌ی دنیا، باغ‌های معلق بابل بوده‌اند. معلوم نیست که واقعاً این باغ‌ها وجود داشته‌اند یا صرفاً افسانه بوده‌اند، اما می‌دانیم که از زمان تمدن‌های بین‌النهرین (یعنی از ۶۰۰۰ سال قبل تا ۲۶۰۰ سال قبل) روی پشت‌بام معابد گیاه می‌کاشته‌اند. در زمان مصریان و رومی‌ها هم نمونه‌های باغ‌های روی بام وجود داشته است، امروزه روف‌گاردن‌ها خیلی فراگیرتر شده‌اند و بسیاری از برج‌ها، ساختمان‌های مسکونی، اداری، مراکز خرید، حتی دانشگاه‌ها و مراکز فرهنگی از فضای بامشان استفاده می‌کنند تا فضای سبز داشته باشند.

 

تفاوت بام سبز با باغ بام (روف گاردن) چیست؟

خیلی‌ها بام سبز را با روف‌گاردن (باغ‌بام) اشتباه می‌گیرند. روف‌گاردن در حقیقت یک عنصر اصلی دارد: فضای قابل استفاده‌ی فراغتی؛ اما بام سبز لزوماً این‌طور نیست. هدف بام سبز، به حداقل رساندن میزان مصرف انرژی، به وجود آوردن چرخه‌ای پایدار درتولید و مصرف انرژی، و بهینه کردن شرایط اقلیمی ساختمان است. ممکن است در بام سبز هیچ گیاه یا درختی کاشته نشود. ممکن هم هست روی بام سبز گیاه و درخت بکاریم اما نتوانیم از فضای بام استفاده کنیم یا در آن وقت بگذرانیم. هدف روف‌گاردن کمک به محیط زیست یا کم کردن هزینه و میزان مصرف انرژی نیست، بلکه به وجود آوردن فضایی سبز یا یک باغ قابل استفاده روی پشت بام ساختمان است.

آیا ملک شما برای راه‌اندازی روف‌گاردن مناسب است؟

روف‌گاردن‌ها، همان‌طور که گفتیم، می‌توانند فضاهایی جذاب و آرامش‌بخش باشند و کیفیت یک ساختمان را از نظر زیستی بالاتر ببرند؛ اما این شرط کافی برای ساخت یک روف‌گاردن در هر بنایی است؟ آیا اصلاً هر بنایی با هر شرایطی می‌تواند روف‌گاردن داشته باشد یا بعضی جاها بهتر است قید داشتن روف‌گاردن را بزنیم؟

 

وزن

مهم‌ترین مسأله‌ی عملی در ساخت روف‌گاردن است.

قرار دادن چند گلدان روی پشت‌بام از نظر سازه‌ای مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما ساخت یک روف‌گاردن (باغ‌بام) مسأله‌‌ی بسیاری جدی‌تری است. برای این کار، اگر به محاسبات و مدارک فنی ساختمان‌تان دسترسی ندارید، مشاوره و صحبت با یک متخصص سازه بهترین راه است. وزن، حیاتی‌ترین عامل در ساخت یک روف‌گاردن است، زیرا در ساخت روف‌گاردن، وزن خاک، کف‌سازی، عایق‌کاری، آب، گیاه و درخت، و خود وزن آدم‌هایی که به روف‌گاردن می‌روند به وزن سقف اضافه می‌شود. در صورتی که بام شما تحمل وزن این بارهای اضافی را ندارد و شما همچنان مشتاقید که باغ‌بام (روف‌گاردن) داشته باشید، تا جایی که می‌توانید باید از مصالح یا حتی مبلمان سبک استفاده کنید تا شاید بتوانید این مشکل را حل کنید.

 

 مسأله‌ی باد

یکی دیگر از مسائل مهم در طراحی روف‌گاردن، است.

هرچه ارتفاع ساختمان بالاتر رود، شدت باد هم بیشتر می‌شود و این می‌تواند به بعضی از گیاهان و درختان آسیب برساند یا رشد آن‌ها را مختل کند. استفاده از دیوارهای بادشکن راه حل مناسبی نیست، چون دید و منظر روف‌گاردن را می‌بندد. استفاده از حائل‌های شیشه‌ای راه حل بهتری است، اما باید توجه کرد که این حائل‌ها باید حتماً روزنه‌هایی برای نفوذ باد داشته باشند وگرنه سرنگون می‌شوند.

روف‌گاردن یک خانه‌ی کوچک

روف‌گاردن یک ساختمان عمومی در بافت شهری

تعبیه تأسیسات

علاوه بر این‌ها، باید به فکر امکان تعبیه تأسیسات در فضای بام هم باشید. این تأسیسات ممکن است شامل لوله‌کشی و سیم‌کشی برق برای نورپردازی یا کارکردهای دیگر باشد. همچنین، استفاده از همه‌ی این تجهیزات و وسائل نیاز به یک انبار برای پشتیبانی و قرار دادن تجهیزات مورد نیاز دارد. باید حتماً یا در خود بام یا در جایی دیگر از ساختمان، انباری برای قراردادن و محافظت از این تجهیزات و وسایل داشته باشید.

 

دسترسی

جابه‌جایی وسایل و دسترسی هم یکی دیگر از ضروریات ساخت باغ‌بام‌هاست. نگهداری و ساخت و استفاده از باغ‌بام مستلزم استفاده از ابزار و وسایل و جابه‌جایی آن‌ها از بیرون به روی بام است. اگر ساختمان شما نمی‌تواند این دسترسی را به راحتی فراهم کند، شاید بهتر باشد که از ساختن باغ‌بام منصرف شوید.

 

نکتهی مهم دیگری هم وجود دارد:

اگر شما حیاط سرسبز و مناسبی برای استفاده در آپارتمان یا خانهتان دارید، آیا به زحمت و هزینهاش میارزد که یک حیاط دیگر هم روی پشتبامتان بسازید؟ در این صورت، به خصوص اگر ساختمانهای اطرافتان راه دید شما به اطراف را هم ببندند، واقعاً چه ضرورت و فایدهای دارد که روفگاردن بسازید؟

روف‌گاردن خانه‌ی کازا ورنه، مکزیک

 

روف‌گاردن مرکز راکفلر، نیویورک

 

نویسنده: تحریریه‌ی نشان‌های ماندگار

پاسخی بگذارید